SPADEK krok po kroku

Śmierć spadkodawcy to moment, w którym następuje otwarcie spadku. Z otwarciem spadku wiąże się wiele kwestii prawnych, a spadkobiercy w celu nabycia praw do spadku, bądź jego odrzucenia, muszą podjąć pewne działania. Niniejszy wpis stanowi zapowiedź i wstęp dla kolejnych tematów związanych z najistotniejszymi zagadnieniami prawa spadkowego. Dowiesz się z nich jak krok po kroku rozwiązać sprawy spadkowe.

Podstawowymi pojęciami związanymi z dziedziczeniem jest nabycie spadku, przyjęcie spadku, odrzucenie spadku, stwierdzenie nabycia spadku oraz dział spadku. Są to różne pojęcia, których rozróżnienie i zrozumienie pozwoli na przeprowadzenie krok po kroku sprawy spadkowej. 

Nabycie spadku 

Przyjęcie spadku – przyjęcie spadku wprost, przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza

Termin na złożenie oświadczenia o przyjęciu spadku to 6 miesięcy. Termin na przyjęcie spadku liczymy od chwili dowiedzenia się od śmierci spadkodawcy. Spadek można przyjąć wprost albo z dobrodziejstwem inwentarza. Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza chroni spadkobiercę przed dziedziczeniem długów. Oświadczenie o przyjęciu spadku można złożyć w sądzie albo u notariusza. 

Nabycie spadku następuje z mocy samego prawa z chwilą śmierci spadkodawcy. Dziedziczenie może nastąpić na podstawie ustawy (dziedziczenie ustawowe) lub na podstawie testamentu (dziedziczenie testamentowe – testament holograficzny, testament alograficzny, testament notarialny, testament ustny). Nie oznacza to jednak, że zawsze będziemy dziedziczyć. Osoba powołana do dziedziczenia może złożyć oświadczenie i na tej podstawie nastąpi: przyjęcie spadku wprost, przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza lub odrzucenie spadku.

Odrzucenie spadku

Termin na złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku to 6 miesięcy. Termin na odrzucenie spadku liczymy od chwili dowiedzenia się od śmierci spadkodawcy. Złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku skutkuje tym, że spadkobierca traktowany jest tak, jakby nie dożył chwili otwarcia spadku. 

Stwierdzenie nabycia spadku

– nabycie spadku w sądzie – wniosek o stwierdzenie nabycia spadku należy złożyć w sądzie. Wszczyna on postępowanie, w wyniku którego sąd wydaje postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku. Postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku potwierdza, kto nabył spadek, na jakiej podstawie (nabycie spadku na podstawie testamentu, nabycie spadku na podstawie ustawy) i w jakiej wysokości nabył prawo do spadku. W postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku sąd nie dzieli spadku! 

– nabycie spadku u notariusza – w przypadku, kiedy spadkobiercy są zgodni i mają możliwość wspólnego stawiennictwa w kancelarii notarialnej można sporządzić akt poświadczenia dziedziczenia. Akt poświadczenia dziedziczenia (APD) jest odpowiednikiem postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku wydawanego przez sąd. APD potwierdza kto nabył spadek, na jakiej podstawie (nabycie spadku na podstawie testamentu, nabycie spadku na podstawie ustawy) i w jakiej wysokości nabył prawo do spadku.

Nabycie spadku co dalej?

Samo uzyskanie poświadczenia prawa do spadku (prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub protokołu poświadczenia dziedziczenia) nie kończy formalności związanych ze spadkobraniem. Na spadkobiercach ciąży obowiązek podatkowy, w związku z którym muszą złożyć deklarację SD-Z2 i zapłacić podatek. Zwolnienie od podatku od spadków i darowizn obejmuje krąg najbliższych dokładnie wymieniony w kodeksie cywilnym. 

Ponadto – w sytuacji, kiedy spadek nabyło kilka osób konieczne jest dokonanie działu spadku (sądowy dział spadku bądź ugodą u notariusza).

Powyżej wskazane zagadnienia są podstawowymi pojęciami, które pojawią się w sytuacji spadkobrania. Pisząc o prawie spadkowym nie sposób pominąć takich kwestii jak:

• zachowek 
• zgoda na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego
• uznanie za niegodnego dziedziczenia
• umowa o zrzeczenie się dziedziczenia
• uznanie testamentu za nieważny

Te i inne tematy już niedługo pojawią się na moim blogu w kategorii PRAWO SPADKOWE. 

Zapraszam na konsultacje prawne z prawa spadkowego stacjonarnie we Wrocławiu oraz on-line. Jako adwokat z Wrocławia mogę poprowadzić postępowania spadkowe na terenie Wrocławia, Dolnego Śląska, ale także całej Polski. W zakresie spraw spadkowych reprezentuję klientów m.in. w sprawach o stwierdzenie nabycia spadku, o zachowek, o dział spadku i innych.